Сайдар кииҥҥэ "Тиэхиникэ - тыраахтар" туһунан оҕо дьайымалын тэрийии

Тиэмэтэ

«Тиэхиникэ - тыраахтар»

Сыала

Тиэхиникэ, анаан тыраахтар туһунан оҕоҕо интириэс үөскэтии, билсиһиннэрии, билиилэрин хаҥатыы.

Соруга

Үөрэтэр:

– тиэхиникэ, тыраахтар туһунан билэр – көрөр баҕаларын чиҥэтии;

– тыраахтар ыарахан үлэҕэ туттулларын туһунан өйдөтуу;

– оҕо инники ылбыт билиитин хаҥатыы.

Иитэр:

– бэйэ бэйэҕэ истиҥ сыһыаны иитии;

– болҕомтолоохтук истэргэ дьарыктааһын;

Сайыннарар:

– оҕо өйүн – санаатын, тылын саппааһын, толкуйдуур, айар – тутар доҕурун сайыннарыы.

Иитиллээччилэр саастара:

Иккис кыра бөлөх (3-4 саастаах).

Бириэмэтэ:

15 – 20 мүнүүтэ

Туттуллар көмө тэриллэр:

Телевизорга презентация, хартыыналара, мозаикалара, көрдөрөр матырыйаал(оонньуурдар), лего-конструктор, оруоллаах оонньууга анал хортуонтан тиэхиникэлэр, өҥнөөх кумаахы, үрүҥ хортуон, харандаас клей, дидактическай оонньуур (тыраахтар өҥүн сөпкө тал)

Дьайымал туһумэхтэрэ

Киирии

Сүрүн чааһа

Түмүк

Оҕо сайдар кииннэрин дьүөрэлэһиилэрэ

- Кэрэ эйгэ киинэ;

- Ахсаан киинэ;

- Тутуу эйгэтэ;

- Оруоллаах оонньуу эйгэтин киинэ.

Ньымалар:

Көрдөрунньук: телевизорга презентация кордоруу, үөрэтэр матырыйаалы туттуу.

Тыл ыйааһыннаах ньыма: кэпсэтии, ырытыы, иитээччи кэпсээнэ.

Практическай ньыма: сайдар кииннэринэн арахсан туруоруллубут соруктары толоруу.

Туттуллубут литэрэтиирэ:

https://www.maam.ru

Образовательная среда (методические разработки педагогов общеобразовательных и дошкольных учреждений); [сост.:Н.Н.Нижник, Е.И.Постникова, Е.Н.Лыткина]. – Якутск, 2015. – 208с.

Н.Я.Михайленко, Н.А.Короткова. Игра с правилами в дошкольном возрасте. М.:Онега, 1994

В.А.Позина, И.А.Помораева Занятие по ФЭМП во второй младшей группе детского сада.

Дьайымал хаамыыта

Соруктар

Ис хоһооно

Дьарыкка бэлэмнэнии

Эрдэттэн бэлэмнэнии

Презентацияны телевизорга холбоон бэлэмнээһин, тыраахтар хартыыналарын көрдөрүнньүккэ туруоруу, аппликация матырыйаалын бэлэмнээһин, оруоллаах оонньууга тыраахтар хортуонтан оҥоһук тиэхиникэтин бэлэмнээһин, тыраахтар туһунан хоһоон үөрэтиитэ, тыраахтар туьунан хамсаныылаах дьарыкка ырыа булуута, колонка бэлэмнээһинэ, дидактическай матырыйааллары бэлэмнээһин.

Дорооболоһуу.

Дьарыкка сүрүн дьоруойу билиһиннэрии.

Дьарык саҕаланыыта бэйэ – бэйэни эҕэрдэлэһии. Оҕону үөрэнэр, дьарыктанар турукка киллэрии. Тиэхиникэ, анаан тыраахтар туһунан билэр – көрөр баҕаларын чиҥэтии, инники ылбыт билиитин кэҥэтии.

Тыраахтар туһунан кэпсээһин, хартыналарынан көрдөрүү. Тыраахтар туһунан оҕолор тугу билэллэрин чопчулаһыы, ханна көрбүттэрин ырытыһыы.

Оҕо дьарыктанар киинин хайысхатын сөптөөхтүк таларыгар көмөлөһүү, тэттик кэпсэтии.

Кэльбит оҕолору кытта төгүрүччү олорон араас ньыманан эҕэрдэлэһии:

Бүгүн бары мустаммыт (төгүрүккэ олоробут)

Доҕордуу буолабыт (илиилэрэ түөстэригэр)

Эн мин доҕорум, мин эн доҕорум (илиилэрин утары ууналлар)

Илииттэн сиэттиһэн (илиилэриттэн сиэттиһэллэр)

Мичээрбитин бэрсэбит (уорэллэр)

Иитээччи: Оҕолоор, бүгүн уһуйаанна кэлэн иһэн эһэчээни көрүстүм, кини наһаа томмут, кыһыҥҥы хасааһын арҕаҕыгар таһан, ким миэхэ көмөлөһүөй диир.Биһиги сатаан көмөлөһүөхпут дуо эһэчээҥҥэ?

Оҕолор: көмөлөһүөххээ!

Эһэчээн: Дорооболорун оҕолоор!

Оҕолор: Дорообо эһэчээн!

Эһэчээн: Мин хасааһым наһаа эльбэх, куулунан мунньан баран тоҥоммун сатаан илдьибэтим.

Иитээччи: Хайдах көмөлөһөбүт оҕолоор? Эһэ хасааһа наһаа эльбэх эбит, биһиги кыайбаппыт буолуо?

Иитээччи: уаай, оҕолоор, болҕойон истэбитиэххэйин эрэ, туох эрэ тыаһыыр дии?

(тыас тыаһыыр, проектор холбонор, экранна «Тыраахтар» уруһуйа көстөр)

Иитээччи: Хайа оҕолоор, туох буоллай?Ким кэллэй биһиэхэ?

Оҕолор: Тыраахтар көһүннэ, «Синий трактор» кэллэ

Сана иһиллэр: Дорооболорун оҕолоор!

Мин «Синий трактор» буолабын,

Эһиги үтүө майгыгытын ыраахтан көрөммүн,

Эһэчээҥҥэ көмө буолуоххутун баҕараргытын истэммин

Ыраах пиэрмэбиттэн айаннаан кэллим,

Эһигини кытта эһэчээҥҥэ көмө буолуом диэн!

Иитээччи: Дорообо «Күөх тыраахтар», тугун бэрдэй, тоҕо үчүгэйэй!

Иитээччи: Оҕолоор «Күөх тыраахтарбыт» «Эһэчээммитигэр» көмлөһөрүгэр биһиги эмиэ күүс-көмө буолар гына эйгэлэрбитигэр арахсан ыйан – кэрдэн биэриэҕиҥ? / Кииннэри талыы, интириэһинэн эйгэлэринэн арахсыы/

Киин (эйгэни) тэрийии

Соруктара

Ис хоһооно

Туттуллар матырыйааллар

Иитээччи үлэтэ / Оҕо ситиһиитэ, оҥорон таһаарыыта

Кэрэ эйгэ (центр искусства)

- О5о хордуон лииһигэр предмет ойууларын көҥүллүк туруорар дьоҕурун сайыннарыы;

- Предмет форматын (төгүрүк, түөрт муннук) уонна кээмэйин (улахан уонна кыра) туһунан оҕолор билиилэрин бөҕөргөтүү;

- клейы кытта ыраастык үлэлииргэ иитии.

Иитээччи: Оҕолоор, биһиги кэрэ эйгэбитигэр үксүн тугунан дьарыктанабытый? / Оҕолор эппиэттэрэ. Саамай соп, биһиги кэрэ эйгэбитигэр бүгүн Эһэчээммит хасааһын түргэнник арҕаҕыгар тириэрдэр гына «Күөх тыраахтар» доҕотторун өҥнөөх кумааҕынан оҥоруохпут.(Коллективнай үлэ)

- Уруһуйдаммыт ватман;

- Өҥнөөх кумааҕыттан бэлэмнэммит тыраахтар чаастара;

- Харандаас килиэй;

- Салфетка.

Иитээччи эйгэлэринэн сылдьан ыйыллыбыт соруктары оҕолорго быһаарар, көрдөрөн биэрэр, ыарырҕаттахтарына ыйан-кэрдэн, көмөлөһөн биэрэр, оҕолор улэлэрин кэтээн көрөр, оонньуу нөҥүө соруктары ситиһэргэ дьулуһар.

Эһэчээннээх, Күөх тыраахтар эйгэлэринэн сылдьан оҕолор үлэлэрин, ыйыллыбыт соругу хайдах ситиһэллэрин көрөллөр, бииргэ оонньууллар.

Оҕолор бэйэлэрэ оҥорон таһаарбыт оҥоһуктарын көрөллөр, ким тугу оҥорбутун иитээччини кытта ырытыһаллар.

Ахсаан эйгэтэ (Центр математики)

- Предмиэттэр өҥнөрүн, быһыыларын, кээмэйдэрин туһунан бильсиһиннэрии;

- «Улахан», «кыра» диэн тыллары туттан утарыта турар предмиэттэри араара сатабылы бөҕөргөтүү.

Иитээччи: Оҕолоор, дьэ ахсааммыт эйгэтигэр биһиэхэ маннык сорудахтар тураллар:

Тыраахтарбыт ханнык фигуралартан турарый?

Хас тыраахтар оҥорон таһаарыахпытын сөбүй?

Тыраахтар хас көлүөһэлээҕий?

Улахан тыраахтардары уҥа өттүгэр, кыра тыраахтардары хаҥас өттүгэр ууруохха.

- Араас размердаах хаптаҕай фигуралар;

- Уҥа, хаҥас хайысхалары бэлиэтиир өҥнөөх иһит.

Тутуу эйгэтэ (Центр строительства)

- Оҕолору боростуой бырайыак ньымаларыгар үөрэтии;

- Конструктор чаастарын бэйэ бэйэлэригэр судургутук, хаачыстыбалаахтык ууруу ньматын көрдөрүү;

- Схеманы туһана үөрэнии.

Иитээччи: Бу эйгэбитигэр биһиги бырысыаптаах тыраахтар оҥорон Эһэчээммин хасааһын тиэйэргэ бэлэмниэхпит.

- Лего – конструктор;

- Тыраахтар схемата;

- Бырысыап схемата.

Оруоллаах оонньуу эйгэтэ (центр сюжетно – ролевых игр)

- Оонньуу көмөтүнэн доҕордоһууну сайыннарыы;

- Тулалыыр эйгэ предметтэрин кытта алтыһар ньымалары сайыннарыы.

Иитээччи: Оҕолоор, Эһэчээммит хаһаастарын бырысыаптаах тыраахтарга тиэйэн, арҕаҕыгар тириэрдэбит дуо?

Билигин биһиги тыраахтарбыт суоппарын ыныран улэбитин саҕалыахпыт.

- хордуонтан бырысыаптаах тыраахтар;

- кыра мөһөөччүктээх хаһаастар;

- суоппар таҥаһа.

Дьайымал хаамыыта

Соруктар

Ис хоһооно

Түмүктүүр үлэ

Бүгүҥҥү дьарык түмүгүнэн, оҕолор тугу бильбиттэрин ырытыһыы, оҕолор санааларын истии.

Иитээччи: Оҕолоор, бугун биһиги кимиэхэ көмөлөстүбүтүй? Тугунан көмөлөстүбүт? Биһиги Эһэчээҥҥэ көмөлөһөрбүтүгэр ким биьиэхэ кэллэй? Тыраахтар хайдах көмөлөстөй? Тоҕо кини биһиэхэ көмө буоллай? Тыраахтар ханнык фигуралартан турар эбитий?

Түмүк

Иитээччи: Оҕолоор, Эһэчээммит биһиэхэ махтанар, кыстыкка хаһааммыт хасааһа эһи уонна «Күөх тыраахтар» көмөтүнэн арҕаһыгар этэҥҥэ тиийбитигэр. «Күөх тыраахтар» ыарахан улэттэн толлубатын көрдөрдө, уонна үтүөнү оҥорор учугэйин биллэрдэ. Соһуччу ыалдьыттарбытыгар «Көрсүөххэ диэри» диэххэйин оҕолоор.